{"id":224,"date":"2026-10-06T21:31:43","date_gmt":"2026-10-06T19:31:43","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.zappp.pl\/?p=224"},"modified":"2026-10-14T12:30:26","modified_gmt":"2026-10-14T10:30:26","slug":"parametry-pracy-nastawy-w-edm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/parametry-pracy-nastawy-w-edm\/","title":{"rendered":"Parametry pracy (nastawy) w EDM"},"content":{"rendered":"\n

Proces erozji elektrycznej oparty jest na generowaniu silnopr\u0105dowych wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych zachodz\u0105cych pomi\u0119dzy elektrod\u0105, a erod\u0105 w otoczeniu dielektryka. Parametry pracy w EDM, zwi\u0105zane s\u0105 wi\u0119c, przede wszystkim, z wysterowaniem tranzystorowego bloku pr\u0105dowego, kt\u00f3rego ko\u0144c\u00f3wka mocy pod\u0142\u0105czona jest do elektrody. Uk\u0142ad steruj\u0105cy, wysy\u0142a do generatora impuls\u00f3w, prostok\u0105tny sygna\u0142 zegarowy, kt\u00f3ry okre\u015bla na jaki czas otwieramy\/zamykamy tranzystory mocy umo\u017cliwiaj\u0105c\/blokuj\u0105c przep\u0142yw pr\u0105du pomi\u0119dzy elektrod\u0105, a erod\u0105. A wi\u0119c, mamy do czynienia z trzema podstawowymi nastawami, takimi jak:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. czas impulsu<\/strong>: czas trwania wy\u0142adowania,<\/li>\n\n\n\n
  2. czas przerwy<\/strong>: czas trwania przerwy pomi\u0119dzy kolejnymi wy\u0142adowaniami,<\/li>\n\n\n\n
  3. pr\u0105d<\/strong>: amplituda pr\u0105du przep\u0142ywaj\u0105cego przez kana\u0142 plazmowy w trakcie wy\u0142adowania,<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Przy ich pomocy mo\u017cemy wp\u0142ywa\u0107 na wydajno\u015b\u0107 obr\u00f3bki, chropowato\u015b\u0107 powierzchni, zu\u017cycie elektrody oraz wielko\u015b\u0107 szczeliny bocznej.<\/p>\n\n\n\n

    Dodatkowo, mamy do dyspozycji parametry pomocnicze, odpowiadaj\u0105ce za stabilno\u015b\u0107 prowadzenia procesu obr\u00f3bki: pr\u00f3g pracy<\/strong> i pr\u00f3g zwarcia <\/strong>(podawanymi w %).<\/p>\n\n\n\n

    Wydajno\u015b\u0107 obr\u00f3bki EDM<\/h2>\n\n\n\n

    Podstawow\u0105 charakterystyk\u0105 opisuj\u0105c\u0105 dzia\u0142anie\/zachowanie si\u0119 bloku pr\u0105dowego jest charakterystyka wydajno\u015bciowa. Poni\u017cej przyk\u0142ad, wykre\u015blony dla przypadku gdy:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Materia\u0142 obrabiany: stal ST<\/strong><\/li>\n\n\n\n
    2. Dielektryk: nafta kosmetyczna<\/strong><\/li>\n\n\n\n
    3. Elektroda: miedziany (M1E) pr\u0119t o \u015brednicy \u00f816 (S\u2248200mm2<\/sup>)<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
      \"\"<\/figure>\n\n\n\n

      Dane na bazie, kt\u00f3rych wykre\u015blono powy\u017csz\u0105 charakterystyk\u0119 zosta\u0142y znormalizowane do warunk\u00f3w prowadzenia pracy ci\u0105g\u0142ej (bez wykorzystania okresowego podrywania elektrody). Og\u00f3lne wnioski p\u0142yn\u0105ce z ich analizy:<\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. Wzrost warto\u015bci pr\u0105du powoduje wzrost wydajno\u015bci (im wi\u0119kszy pr\u0105d, tym wi\u0119ksza obj\u0119to\u015b\u0107 wytopiona z materia\u0142u obrabianego w trakcie pojedynczego wy\u0142adowania),<\/li>\n\n\n\n
      2. Wzrost warto\u015bci czasu impulsu powoduje wzrost wydajno\u015bci, a\u017c do osi\u0105gni\u0119cia pewnego maksimum,<\/li>\n\n\n\n
      3. Czas impulsu w jakim uzyskiwane s\u0105 najwy\u017csze wydajno\u015bci dla poszczeg\u00f3lnych nastaw pr\u0105du oscyluje wok\u00f3\u0142 Ti<\/sub>=200\u03bcs<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Chropowato\u015b\u0107 powierzchni<\/h2>\n\n\n\n

        Charakterystyki chropowato\u015bci Ra od czasu impulsu, kszta\u0142tem s\u0105 zbie\u017cne z charakterystykami wydajno\u015bciowymi:<\/p>\n\n\n\n

          \n
        1. Wzrost warto\u015bci pr\u0105du powoduje wzrost chropowato\u015bci,<\/li>\n\n\n\n
        2. Wzrost warto\u015bci czasu impulsu powoduje wzrost chropowato\u015bci, a\u017c do osi\u0105gni\u0119cia pewnego maksimum, po przekroczeniu, kt\u00f3rego chropowato\u015b\u0107 maleje w wyniku pojawiania si\u0119 „rozlanych kraterk\u00f3w”.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

          Dla I=5A; Ti<\/sub>=200us:<\/p>\n\n\n\n

          \"\"<\/figure>\n\n\n\n

          Dla I=5A; Ti<\/sub>=900us:<\/p>\n\n\n\n

          \"\"<\/figure>\n\n\n\n

          Zu\u017cycie elektrody<\/h2>\n\n\n\n

          Zu\u017cycie elektrody wykonanej z miedzi, zale\u017cy od:<\/p>\n\n\n\n

            \n
          1. topienia si\u0119 materia\u0142u elektrody<\/strong>, wynikaj\u0105cego z niedopasowania g\u0119sto\u015bci pr\u0105du \u015bredniego p\u0142yn\u0105cego przez elektrod\u0119 do jej mo\u017cliwo\u015bci odebrania ciep\u0142a. Jako „przelicznik warsztatowy” dla EDM, umownie przyjmujemy 0,2A\/mm2<\/sup><\/strong>. W rzeczywisto\u015bci, na zu\u017cycie elektrody z tytu\u0142u topienia si\u0119 materia\u0142u z kt\u00f3rego si\u0119 sk\u0142ada, dominuj\u0105cy wp\u0142yw ma jej kszta\u0142t oraz kubatura, a w dalszej kolejno\u015bci, takie nastawy jak: pr\u0105d, czas impulsu oraz czas przerwy. Bior\u0105c elektrod\u0119 o powierzchni pracy 28mm2 (co umownie daje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107 ustawienia max. 5,6A) i ustawiaj\u0105c 20A, otrzymamy inne efekty w sytuacji, gdy elektroda ma posta\u0107 walca o promieniu 3mm, a inny, gdy ma kszta\u0142t prostopad\u0142o\u015bcianu o podstawie: 0,5x56mm. W przypadku tej pierwszej b\u0119dziemy obserwowa\u0107 zu\u017cywanie si\u0119 kraw\u0119dzi, bez zu\u017cycia „czo\u0142a”. W przypadku tej drugiej, elektroda zu\u017cyje si\u0119 na poziomie 50%,<\/li>\n\n\n\n
          2. ilo\u015bci wy\u0142adowa\u0144<\/strong> niezb\u0119dnych do wyerodowania danej obj\u0119to\u015bci – im mniej pojawi si\u0119 wy\u0142adowa\u0144, tym zu\u017cycie elektrody b\u0119dzie mniejsze. Bierzemy tu pod uwag\u0119, przede wszystkim, moment rozpalenia \u0142uku pr\u0105dowego – im jest ono „czystsze” (pozbawione oscylacji relaksacyjnych oraz niepo\u017c\u0105danych pr\u0105dowych „szpil”) tym lepsza trwa\u0142o\u015b\u0107 elektrody. Ka\u017cde wy\u0142adowanie (dla polaryzacji elektroda (+), eroda (-)) rozpoczyna si\u0119 od rozpalenia \u0142uku elektronowego, a wi\u0119c od emitowania elektron\u00f3w z materia\u0142u obrabianego i p\u0142yn\u0105cych w kierunku elektrody. Rozp\u0119dzone w polu elektromagnetycznym elektrony zderzaj\u0105 si\u0119 z powierzchni\u0105 materia\u0142u elektrody przenosz\u0105c na ni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142asnej energii kinetycznej, w kt\u00f3rej zamieniana jest na energi\u0119 ciepln\u0105. Nast\u0119puje punktowe topienie materia\u0142u elektrody, a to z kolei jej erozj\u0119.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

            Ustawienie parametru „pr\u0105d” pod k\u0105tem zu\u017cycia elektrody, stanowi pewien balans, mi\u0119dzy dwiema przyczynami jej degradacji. Je\u017celi pr\u0105d b\u0119dzie za du\u017cy, to elektroda ulegnie nadtapianiu. Je\u017celi za ma\u0142y, to b\u0119dziemy potrzebowali wi\u0119kszej liczby wy\u0142adowa\u0144 do wybrania zadanej obj\u0119to\u015bci, nara\u017caj\u0105c si\u0119 na jej wi\u0119ksz\u0105 erozj\u0119 wywo\u0142an\u0105 rozpalaniem \u0142uk\u00f3w elektronowych.<\/p>\n\n\n\n

            Czas przerwy<\/h2>\n\n\n\n

            Czas przerwy pomi\u0119dzy impulsami potrzebny jest do prawid\u0142owego wygaszenia poprzedzaj\u0105cego wy\u0142adowania oraz sch\u0142odzenia otoczenia jego wyst\u0105pienia do temperatury poni\u017cej 180\u02daC (jest to dolna granica wrzenia nafty kosmetycznej; spadek poni\u017cej tej temperatury jest konieczny dla prawid\u0142owego przebiegu procesu). Skracanie czasu przerwy, wp\u0142ywa bezpo\u015brednio na wzrost wydajno\u015bci obr\u00f3bki, ale jego zbyt ma\u0142a warto\u015b\u0107 przy nieefektywnym p\u0142ukaniu szczeliny mo\u017ce doprowadzi\u0107 do pojawienia si\u0119 tzw. „przypale\u0144”.<\/p>\n\n\n\n

            Pr\u00f3g pracy i pr\u00f3g zwarcia<\/h2>\n\n\n\n

            Dla wyja\u015bnienia, czym s\u0105 te „tajemnicze” dwie nastawy, najpierw nale\u017ca\u0142oby zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, na fakt, \u017ce jedyn\u0105 istotn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 pomi\u0119dzy uk\u0142adem sterowania dla EDM, a innymi maszynami CNC, jest wyst\u0119powanie w nich tzw. uk\u0142adu „kontroli iskry”. Jest to uk\u0142ad dostarczaj\u0105cy informacj\u0119 zwrotn\u0105 do sterownika PLC, na bazie kt\u00f3rej, sterownik \u00f3w wie czy mo\u017ce prowadzi\u0107 ko\u0144c\u00f3wk\u0119 robocz\u0105 maszyny z zadan\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, czy ma si\u0119 zatrzyma\u0107, czy mo\u017ce wr\u0119cz cofn\u0105\u0107, a wszystko tak aby utrzyma\u0107 odpowiedni\u0105 szczelin\u0119 pomi\u0119dzy elektrod\u0105 a erod\u0105. Uk\u0142ad „kontroli iskry” formuje informacj\u0119 zwrotn\u0105 na bazie analizy statystycznej, opartej na badaniu r\u00f3\u017cnicy potencja\u0142\u00f3w pomi\u0119dzy elektrod\u0105 a erod\u0105 dla okre\u015blonej liczby „impuls\u00f3w” (w tym przypadku rozumianych jako liczba okres\u00f3w, w kt\u00f3rych otwarte s\u0105 tranzystory mocy w bloku pr\u0105dowym, a wi\u0119c liczba okres\u00f3w w kt\u00f3rych mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 wy\u0142adowanie). Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce w okre\u015blonym czasie, stukrotnie otwieramy tranzystory mocy, po ka\u017cdym takim „otwarciu” mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 jeden z trzech stan\u00f3w: brak wy\u0142adowania, rozpala si\u0119 prawid\u0142owe wy\u0142adowanie, pojawia si\u0119 zwarcie (a wi\u0119c fizyczny kontakt elektrody z erod\u0105). Wyst\u0105pienie, ka\u017cdej z tych opcji jest zliczane, a nast\u0119pnie por\u00f3wnywane do warto\u015bci opisywanych nastaw. Je\u017celi na 100 zadanych „impuls\u00f3w” wyst\u0105pi 30 prawid\u0142owych wy\u0142adowa\u0144, a „pr\u00f3g pracy” ustawiony jest przez operatora na 20%, w\u00f3wczas do sterownika PLC wys\u0142ana zostanie informacja, \u017ce ma zatrzyma\u0107 ruch ko\u0144c\u00f3wki roboczej, ze wzgl\u0119du na zbyt du\u017c\u0105 cz\u0119sto\u015b\u0107 wy\u0142adowa\u0144. Podobna sytuacja wyst\u0119puje dla „progu zwarcia”, a wi\u0119c je\u017celi na 100 zadanych „impuls\u00f3w” wyst\u0105pi 30 detekcji styku elektrody z erod\u0105, a „pr\u00f3g zwarcia” ustawiony jest na 20%, w\u00f3wczas do sterownika PLC wys\u0142ana zostanie informacja, \u017ce ma wycofa\u0107 ko\u0144c\u00f3wk\u0119 robocz\u0105, a\u017c do ust\u0105pienia zwarcia.<\/p>\n\n\n\n

            Pr\u00f3g pracy stanowi swego rodzaju „kaganiec” dla maszyny – je\u017celi w danej jednostce czasu wyst\u0105pi wi\u0119cej wy\u0142adowa\u0144 ni\u017c zak\u0142adany pr\u00f3g, to znaczy, \u017ce mamy za du\u017co materia\u0142u do wybrania, \u017ceby przesun\u0105\u0107 ko\u0144c\u00f3wk\u0119 robocz\u0105 do nast\u0119pnego punktu zadanej trajektorii ruchu. W takiej sytuacji, maszyna ma stan\u0105\u0107 i poczeka\u0107 do momentu, gdy ilo\u015b\u0107 wy\u0142adowa\u0144 spanie pod zadany pr\u00f3g. Je\u017celi pr\u00f3g pracy jest ustawiony zbyt nisko to spada wydajno\u015bci obr\u00f3bki. Je\u017celi zbyt wysoko, to tracimy stabilno\u015b\u0107 procesu (maszyna zbyt szybko przesuwa si\u0119 po swojej trajektorii ruchu, co powoduje cz\u0119ste wyst\u0119powanie zwar\u0107), dodatkowo zwi\u0119kszaj\u0105c ryzyko pojawienia si\u0119 tzw. „przypale\u0144”.<\/p>\n\n\n\n

            Pr\u00f3g zwarcia z kolei, odpowiada za to, jak maszyna ma by\u0107 czu\u0142a na detekcj\u0119 styku elektrody z erod\u0105. W trakcie procesu obr\u00f3bki, pomi\u0119dzy elektrod\u0105 a erod\u0105, generowane s\u0105 produkty erozji w postaci kuleczek wyerodowanego materia\u0142u. Gromadz\u0105c si\u0119 w szczelinie roboczej (zanim zostan\u0105 usuni\u0119te przez p\u0142ucz\u0105cy strumie\u0144 dielektryka), mog\u0105 powodowa\u0107 pojawienie si\u0119 zwar\u0107 pomi\u0119dzy elektrod\u0105, a erod\u0105. Tego typu zdarzenie nie powinny rzutowa\u0107 na stabilno\u015b\u0107 procesu, dlatego, aby wyeliminowa\u0107 ich wp\u0142yw, podnosimy warto\u015b\u0107 progu zwarcia, tym samym „znieczulaj\u0105c” maszyn\u0119 na pojawienie si\u0119 przypadkowych zwar\u0107.<\/p>\n\n\n\n

            Ustawienie parametr\u00f3w pracy<\/h2>\n\n\n\n

            Ustawienie parametr\u00f3w pracy pod wzgl\u0119dem uzyskania maksymalnej wydajno\u015bci dr\u0105\u017cenia, przy minimalizacji zu\u017cycia elektrody:<\/p>\n\n\n\n

              \n
            1. Maksymaln\u0105 warto\u015b\u0107 pr\u0105du okre\u015blamy na podstawie wzoru I=J\u2219S<\/strong>, gdzie: S – powierzchnia pracy elektrody, J – graniczna warto\u015b\u0107 g\u0119sto\u015bci pr\u0105du(dla miedzi J=0,2A\/mm2<\/sup>;\u00a0 dla grafitu J=0,3A\/mm2<\/sup> ),<\/li>\n\n\n\n
            2. Dob\u00f3r czasu impulsu opieramy o charakterystyk\u0119 wydajno\u015bciow\u0105,<\/li>\n\n\n\n
            3. Czas przerwy nie powinien by\u0107 kr\u00f3tszy od tp<\/sub>=Ti<\/sub>\/10,\n
                \n
              1. w przypadku dr\u0105\u017cenia w materiale o du\u017cej zawarto\u015bci cynku tp<\/sub> nie powinno by\u0107 kr\u00f3tsze od Ti<\/sub>\/5,<\/li>\n\n\n\n
              2. wraz z pogarszaniem si\u0119 warunk\u00f3w p\u0142ukania lub w przypadku bardzo ma\u0142ej powierzchni dr\u0105\u017cenia (<10mm2<\/sup>) nale\u017cy wyd\u0142u\u017ca\u0107 czas przerwy,<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n\n\n\n
              3. Ustawi\u0107 bardzo silne p\u0142ukanie z g\u00f3ry, dla dr\u0105\u017ce\u0144 g\u0142\u0119bszych ni\u017c 5mm.<\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                Proces erozji elektrycznej oparty jest na generowaniu silnopr\u0105dowych wy\u0142adowa\u0144 elektrycznych zachodz\u0105cych pomi\u0119dzy elektrod\u0105, a erod\u0105 w otoczeniu dielektryka. Parametry pracy w EDM, zwi\u0105zane s\u0105 wi\u0119c, przede wszystkim, z wysterowaniem tranzystorowego bloku pr\u0105dowego, kt\u00f3rego ko\u0144c\u00f3wka mocy pod\u0142\u0105czona jest do elektrody. Uk\u0142ad steruj\u0105cy, wysy\u0142a do generatora impuls\u00f3w, prostok\u0105tny sygna\u0142 zegarowy, kt\u00f3ry okre\u015bla na jaki czas otwieramy\/zamykamy tranzystory… Czytaj dalej Parametry pracy (nastawy) w EDM<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[43,42,40,27,33,48,46,41,34,37,35,39,45,36,44],"class_list":["post-224","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edm","tag-co-to-jest-obrobka-edm","tag-drazarka","tag-drazarka-zasada-dzialania","tag-edm","tag-elektroerozja","tag-generator-dla-drazarek","tag-generator-edm","tag-jak-dziala-obrobka-edm","tag-obrobka-elektroerozyjna","tag-obrobka-elektroerozyjna-edm","tag-obrobka-elektroiskrowa","tag-obrobka-metalu","tag-przypalanie-w-maszynach-edm","tag-zjawisko-elektroerozji","tag-zuzycie-elektrody-w-maszynach-edm","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=224"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":228,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/224\/revisions\/228"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=224"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=224"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=224"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}