{"id":231,"date":"2026-10-13T00:38:44","date_gmt":"2026-10-12T22:38:44","guid":{"rendered":"https:\/\/blog.zappp.pl\/?p=231"},"modified":"2026-10-14T12:18:17","modified_gmt":"2026-10-14T10:18:17","slug":"elektrody-w-edm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/elektrody-w-edm\/","title":{"rendered":"Elektrody w EDM"},"content":{"rendered":"\n

Materia\u0142<\/h2>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na powszechne zastosowanie blok\u00f3w tranzystorowych w maszynach EDM, a wi\u0119c prowadzenie procesu ze stosunkowo d\u0142ugimi impulsami (>150us), materia\u0142 na elektrody musi cechowa\u0107 si\u0119 przede wszystkim bardzo dobrym przewodnictwem, zar\u00f3wno pr\u0105dowym jak i cieplnym. Mied\u017a oraz grafit wykazuj\u0105 najlepszy balans pomi\u0119dzy tymi dwoma cechami, i dlatego to one preferowane s\u0105 na materia\u0142 na elektrody.<\/p>\n\n\n\n

Dobra przewodno\u015b\u0107 cieplna, ma wp\u0142yw na szybko\u015b\u0107 odbioru ciep\u0142a z obszaru wy\u0142adowania, a to na zmniejszenie zu\u017cycia elektrody (z tytu\u0142u topienia si\u0119 materia\u0142u z kt\u00f3rego zosta\u0142a wykonana) oraz zmniejszenie podatno\u015bci procesu na „przypalenia”. Dobra przewodno\u015b\u0107 pr\u0105dowa bezpo\u015brednio wp\u0142ywa na zwi\u0119kszenie wydajno\u015bci obr\u00f3bki.<\/p>\n\n\n\n

<\/td>Mied\u017a (Cu)<\/strong><\/td>Grafit (C)<\/strong><\/td><\/tr>
Temperatura topnienia [\u02daC]<\/em><\/td>1083<\/td>3600<\/td><\/tr>
G\u0119sto\u015b\u0107 [kg\/m3<\/sup>]<\/em><\/td>8,96×10-9<\/sup><\/td>1,6-1,9 x10-9<\/sup><\/td><\/tr>
Ciep\u0142o w\u0142a\u015bciwe [J\/(kg*K)]<\/em><\/td>386<\/td>507<\/td><\/tr>
Rozszerzalno\u015b\u0107 cieplna [10-6<\/sup>\/K]<\/em><\/td>16-18<\/td>2-6<\/td><\/tr>
Przewodno\u015b\u0107 cieplna [W\/mK]<\/em><\/td>400<\/td>90-140<\/td><\/tr>
Rezystywno\u015b\u0107 [\u03bc\u03a9m]<\/em><\/td>0,016-0,02<\/td>10-20<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Og\u00f3lna charakterystyka materia\u0142\u00f3w na elektrod\u0119 w odniesieniu do obr\u00f3bki EDMi:<\/p>\n\n\n\n

<\/td>Mied\u017a (Cu)<\/strong><\/td>Grafit (C)<\/strong><\/td><\/tr>
Temperatura topnienia [\u02daC]<\/em><\/td>Aby nie dopu\u015bci\u0107 do nadmiernego zu\u017cywania si\u0119 (topienia si\u0119) elektrody g\u0119sto\u015b\u0107 p\u0142yn\u0105cego przez ni\u0105 pr\u0105du nie powinna przekracza\u0107  J=0,2A\/mm2<\/sup><\/strong>.<\/td>Aby nie dopu\u015bci\u0107 do nadmiernego zu\u017cywania si\u0119 (sublimacji) elektrody g\u0119sto\u015b\u0107 p\u0142yn\u0105cego przez ni\u0105 pr\u0105du nie powinna przekracza\u0107 J=0,3A\/mm2<\/sup><\/strong>.<\/td><\/tr>
G\u0119sto\u015b\u0107 [g\/cm3<\/sup>]<\/em><\/td>Du\u017ca waga elektrody.<\/td>Niska waga elektrody. \u0141atwo\u015b\u0107 obr\u00f3bki.<\/td><\/tr>
Rozszerzalno\u015b\u0107 cieplna [10-6<\/sup>\/K]<\/em><\/td>Niska stabilno\u015b\u0107 wymiarowa elektrody przy wysokich temperaturach.<\/td>Du\u017ca stabilno\u015b\u0107 wymiarowa elektrody przy du\u017cych temperaturach.<\/td><\/tr>
Przewodno\u015b\u0107 cieplna [W\/mK]<\/em><\/td>Niska podatno\u015b\u0107 na „przypalenia”<\/td>Podatno\u015b\u0107 na „przypalenia”.<\/td><\/tr>
Rezystywno\u015b\u0107 [\u03bc\u03a9m]<\/em><\/td>Niska strata mocy, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwe jest wysokie punktowe skupienie wy\u0142adowania, przek\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na zwi\u0119kszenie wydajno\u015bci dr\u0105\u017cenia.<\/td>Wysoka rezystywno\u015b\u0107 -> wysoki spadek napi\u0119cia -> wysoka strata mocy wy\u0142adowania -> spadek wydajno\u015bci.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n
<\/td>Mied\u017a (Cu)<\/strong><\/td>Grafit (C)<\/strong><\/td><\/tr>
Temperatura topnienia [\u02daC]<\/em><\/td>Aby nie dopu\u015bci\u0107 do nadmiernego zu\u017cywania si\u0119 (topienia si\u0119) elektrody g\u0119sto\u015b\u0107 p\u0142yn\u0105cego przez ni\u0105 pr\u0105du nie powinna przekracza\u0107  J=0,2A\/mm2<\/sup><\/strong>.<\/td>Aby nie dopu\u015bci\u0107 do nadmiernego zu\u017cywania si\u0119 (sublimacji) elektrody g\u0119sto\u015b\u0107 p\u0142yn\u0105cego przez ni\u0105 pr\u0105du nie powinna przekracza\u0107 J=0,3A\/mm2<\/sup><\/strong>.<\/td><\/tr>
G\u0119sto\u015b\u0107 [g\/cm3<\/sup>]<\/em><\/td>Du\u017ca waga elektrody.<\/td>Niska waga elektrody. \u0141atwo\u015b\u0107 obr\u00f3bki.<\/td><\/tr>
Rozszerzalno\u015b\u0107 cieplna [10-6<\/sup>\/K]<\/em><\/td>Niska stabilno\u015b\u0107 wymiarowa elektrody przy wysokich temperaturach.<\/td>Du\u017ca stabilno\u015b\u0107 wymiarowa elektrody przy du\u017cych temperaturach.<\/td><\/tr>
Przewodno\u015b\u0107 cieplna [W\/mK]<\/em><\/td>Niska podatno\u015b\u0107 na „przypalenia”<\/td>Podatno\u015b\u0107 na „przypalenia”.<\/td><\/tr>
Rezystywno\u015b\u0107 [\u03bc\u03a9m]<\/em><\/td>Niska strata mocy, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwe jest wysokie punktowe skupienie wy\u0142adowania, przek\u0142adaj\u0105ce si\u0119 na zwi\u0119kszenie wydajno\u015bci dr\u0105\u017cenia.<\/td>Wysoka rezystywno\u015b\u0107 -> wysoki spadek napi\u0119cia -> wysoka strata mocy wy\u0142adowania -> spadek wydajno\u015bci.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Najpopularniejsze gatunki materia\u0142u na elektrod\u0119:<\/p>\n\n\n\n

<\/td>M1E <\/strong><\/td>EDM-3 (HK-3)<\/strong><\/td>EDM1 (HK-75)<\/strong><\/td>EDM200 (HK-20)<\/strong><\/td><\/tr>
Zastosowanie<\/em><\/td>Og\u00f3lne.<\/td>Stosowany do najbardziej wymagaj\u0105cej obr\u00f3bki. Zalecany na \u017cebra o grubo\u015bci  poni\u017cej 1 mm.<\/td>Stosowany do obr\u00f3bki wyka\u0144czaj\u0105cej i precyzyjnych prac. Zalecany na \u017cebra o grubo\u015bci  ok. 1 mm.<\/td>Stosowany do obr\u00f3bki wst\u0119pnej, zgrubnej i dr\u0105\u017cenia du\u017cych powierzchni.<\/td><\/tr>
G\u0119sto\u015b\u0107 [g\/cm3<\/sup>]<\/em><\/td>8,9<\/td>1,78 (1,84)<\/td>1,66 (1,82)<\/td>1,82 (1,86)<\/td><\/tr>
Rozszerzalno\u015b\u0107 cieplna [10-6<\/sup>\/K]<\/em><\/td>17,7<\/td>–<\/td>–<\/td>–<\/td><\/tr>
Rezystywno\u015b\u0107 [\u03bc\u03a9m]<\/em><\/td>0,016<\/td>15,6 (15,5)<\/td>19,3 (16,5)<\/td>14,7 (12)<\/td><\/tr>
\u015arednia wielko\u015b\u0107 ziarna [\u03bcm]<\/em><\/td>–<\/td><3 (2)<\/td><5 (4)<\/td>10 (6)<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n

Kiedy mied\u017a, a kiedy grafit jako materia\u0142 na elektrod\u0119?<\/h2>\n\n\n\n

Mied\u017a jest moim materia\u0142em pierwszego wyboru, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na mniejsz\u0105 podatno\u015b\u0107 na „przypalenia”, co ma szczeg\u00f3lne znaczenie przy dr\u0105\u017ceniach g\u0142\u0119bokich gniazd, z kt\u00f3rych trudno wyp\u0142uka\u0107 produkty erozji w trakcie obr\u00f3bki – zapewnia wi\u0119ksz\u0105 stabilno\u015b\u0107 procesu. Jest jednak materia\u0142em problematycznym w toczeniu\/frezowaniu ze wzgl\u0119du na nadmiern\u0105 plastyczno\u015b\u0107 i ci\u0105gliwo\u015b\u0107, kt\u00f3re powoduj\u0105 trudno\u015bci z \u0142amaniem wi\u00f3r\u00f3w oraz zjawisko przyklejania si\u0119 do ostrza narz\u0119dzia. Kiedy wi\u0119c, zadaniem jest wydr\u0105\u017cenia skomplikowanego kszta\u0142tu, najcz\u0119\u015bciej o bardzo cienkich \u015bciankach (np. wydr\u0105\u017cenie stylizowanego napisu) si\u0119gam po grafit, g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119du na mniejsze problemy przy uzyskaniu ostrych kraw\u0119dzi wykonywanej elektrody. Nale\u017cy jednak wspomnie\u0107, \u017ce do obr\u00f3bki grafitu najcz\u0119\u015bciej wymagane s\u0105 dedykowane maszyny ze specjalnie uszczelnionymi prowadnicami oraz z wydajnym wyci\u0105giem umo\u017cliwiaj\u0105cy szybkie odprowadzenie py\u0142u grafitowego. Na rzecz grafitu przemawia r\u00f3wnie\u017c jego cena – jest ta\u0144szy ni\u017c mied\u017a.<\/p>\n\n\n\n

Uwagi konstrukcyjne<\/h2>\n\n\n\n

Nieprawid\u0142owo zaprojektowana elektroda mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  1. zwi\u0119kszonych koszt\u00f3w wykonania,<\/li>\n\n\n\n
  2. nieefektywnego odprowadzenia ze szczeliny produkt\u00f3w erozji oraz gaz\u00f3w generuj\u0105cych si\u0119 w trakcie procesu, a tym samym do du\u017cej podatno\u015bci na „przypalenia” i niskiej stabilno\u015bci procesu,<\/li>\n\n\n\n
  3. otrzymania niepo\u017c\u0105danego kszta\u0142tu dr\u0105\u017conego gniazda,<\/li>\n\n\n\n
  4. problem\u00f3w zwi\u0105zanych z trudno\u015bciami w spozycjonowaniu elektrody wzgl\u0119dem materia\u0142u obrabianego.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

    Projektuj\u0105c elektrod\u0119 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na kilka aspekt\u00f3w unikalnych dla obr\u00f3bki EDM:<\/p>\n\n\n\n

    \u0141atwo\u015b\u0107 uj\u015bcia gazowych produkt\u00f3w erozji (par dielektryka) ze szczeliny<\/strong>. Nale\u017cy redukowa\u0107 w kszta\u0142cie elektrody liczb\u0119 zag\u0142\u0119bie\u0144 w kt\u00f3rych mog\u0142yby gromadzi\u0107 si\u0119 gazy. Je\u017celi s\u0105 one nieuniknione, do ka\u017cdego z zag\u0142\u0119bie\u0144 nale\u017cy doprowadzi\u0107 kana\u0142y odpowietrzaj\u0105ce lub zmieni\u0107 kierunek dr\u0105\u017cenia z pionowego na poziomy,<\/p>\n\n\n\n

    \"\"<\/figure>\n\n\n\n

    Zaleca si\u0119 minimalizowa\u0107 wysoko\u015b\u0107 elektrody (skr\u00f3cenie drogi uj\u015bcia produkt\u00f3w erozji spod elektrody poza obszar obr\u00f3bki),<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. <\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
      \"\"<\/figure>\n\n\n\n

      Przewidywana metoda p\u0142ukania szczeliny<\/strong><\/p>\n\n\n\n

        \n
      1. W przypadku p\u0142ukania przez elektrod\u0119 nale\u017cy przewidzie\u0107 miejsce na otw\u00f3r p\u0142ucz\u0105cy,<\/li>\n\n\n\n
      2. W przypadku dr\u0105\u017cenia z „orbitowaniem” nale\u017cy skorygowa\u0107 wymiary elektrody o warto\u015b\u0107 \u015brednicy okr\u0119gu\/d\u0142ugo\u015bci boku kwadratu po kt\u00f3rym b\u0119dzie porusza\u0142a si\u0119 elektroda w trakcie procesu („Orbitowanie” z<\/em>apewnia spiralny ruch elektrody. W trakcie procesu pracuj\u0105 zar\u00f3wno czo\u0142o jak i boki elektrody. Opisywana funkcja umo\u017cliwia pojawienie si\u0119 tzw. ruchomej szczeliny<\/em>, a wi\u0119c zwi\u0119kszaj\u0105cej si\u0119 odleg\u0142o\u015bci pomi\u0119dzy elektrod\u0105, a erod\u0105, wyst\u0119puj\u0105c\u0105 po przeciwnej stronie elektrody w stosunku do pracuj\u0105cego boku. Ruchoma szczelina<\/em> u\u0142atwia odprowadzenie gaz\u00f3w, kt\u00f3re uchodz\u0105c, zaci\u0105gaj\u0105 naft\u0119 wraz z produktami erozji),<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Spos\u00f3b pozycjonowania elektrody wzgl\u0119dem materia\u0142u obrabianego<\/strong>. W przypadku elektrod do dr\u0105\u017cenia gniazd cylindrycznych zaleca si\u0119 wykonanie tzw. \u201epilota\u201d okre\u015blaj\u0105cego o\u015b elektrody, wzgl\u0119dem kt\u00f3rego mo\u017cna dokona\u0107 pozycjonowania,<\/p>\n\n\n\n

        \"\"<\/figure>\n\n\n\n

        Spos\u00f3b ustawienia elektrody w uchwycie<\/strong><\/p>\n\n\n\n

          \n
        1. W przypadku wykorzystania uchwytu regulacyjnego, umo\u017cliwiaj\u0105cego obr\u00f3cenie elektrody wok\u00f3\u0142 ka\u017cdej osi o k\u0105t do 5\u00b0, do wykonanej elektrody montowany jest (przykr\u0119cany, wciskany lub przylutowany) trzpie\u0144 w postaci wa\u0142ka wykonanego z dobrze przewodz\u0105cego pr\u0105d elektryczny materia\u0142u. Trzpie\u0144 ten stanowi miejsce chwytu elektrody,<\/li>\n\n\n\n
        2. Zastosowanie uchwyt\u00f3w EROWA lub 3R. Tego typu, uchwyty sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci: podstawy (przy czym niezb\u0119dne s\u0105 dwie, jedna montowana na stole centrum obr\u00f3bczego, druga na wrzecionie EDM) oraz samego uchwytu w kt\u00f3rym montowany jest „surowy” kawa\u0142ek miedzi\/grafitu. Uchwyt z materia\u0142em do obr\u00f3bki chwytany jest (i zarazem pozycjonowany) przez podstaw\u0119 na frezarce. Wykonywany jest zadany kszta\u0142t elektrody. Nast\u0119pnie obrobion\u0105 elektrod\u0119 wraz z uchwytem wyci\u0105ga si\u0119 z podstawy na frezarce i montuje w podstawie na EDM.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

          <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Materia\u0142 Ze wzgl\u0119du na powszechne zastosowanie blok\u00f3w tranzystorowych w maszynach EDM, a wi\u0119c prowadzenie procesu ze stosunkowo d\u0142ugimi impulsami (>150us), materia\u0142 na elektrody musi cechowa\u0107 si\u0119 przede wszystkim bardzo dobrym przewodnictwem, zar\u00f3wno pr\u0105dowym jak i cieplnym. Mied\u017a oraz grafit wykazuj\u0105 najlepszy balans pomi\u0119dzy tymi dwoma cechami, i dlatego to one preferowane s\u0105 na materia\u0142 na… Czytaj dalej Elektrody w EDM<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[43,42,40,27,32,33,30,41,31,34,37,35,39,45,36,44],"class_list":["post-231","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-edm","tag-co-to-jest-obrobka-edm","tag-drazarka","tag-drazarka-zasada-dzialania","tag-edm","tag-elektroda","tag-elektroerozja","tag-grafit","tag-jak-dziala-obrobka-edm","tag-miedz","tag-obrobka-elektroerozyjna","tag-obrobka-elektroerozyjna-edm","tag-obrobka-elektroiskrowa","tag-obrobka-metalu","tag-przypalanie-w-maszynach-edm","tag-zjawisko-elektroerozji","tag-zuzycie-elektrody-w-maszynach-edm","entry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/231","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=231"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":239,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/231\/revisions\/239"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=231"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zappp.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}